Spreidingswet zet gemeenteraad buitenspel inzake asielopvang
Niet de gemeenteraad, maar het college van burgemeester en wethouders is sinds de invoering van de Spreidingswet - 1 februari jongstleden - verantwoordelijk en bevoegd asielopvang te realiseren. De gemeenteraad komt alleen nog in beeld als er een bestemmingswijziging nodig is op de beoogde locatie. "Hiermee wordt het hoogste orgaan in de gemeente Twenterand - de volksvertegenwoordiging - buitenspel gezet. Dat is zorgelijk", aldus fractievoorzitter Marcus Elzinga.
Uitvoeringsloket van falend Den Haag
Elzinga vervolgt: "Daar is maar één reden voor: er is weinig draagvlak onder de bevolking, net als bij plaatsen van windturbines, dus mogen gemeenten ongewild in de slag met voornamelijk ontevreden inwoners. We zijn zo langzamerhand een uitvoeringsloket van Den Haag geworden, omdat ze er zelf een zooitje van maken. Er is zelfs geen lange termijnvisie. Zo doen maar wat."
In het raadsdebat van vorige week liet verantwoordelijk wethouder Roel Koster weten dat of we het nu leuk vinden of niet het college van burgemeester en wethouders verplicht is asielopvang te realiseren. Dat dit lastig wordt erkende Koster direct, want er is vooraf geen draagvlak voor asielopvang onder de bevolking. "In deze gepolariseerde samenleving is dit een onmogelijke opgave. Maar toch moeten we."
Niet de gemeenteraad, maar het college is sinds de invoering van de Spreidingswet bevoegd asielopvang te realiseren. Hiermee wordt het hoogste orgaan in de gemeente Twenterand - de volksvertegenwoordiging - buitenspel gezet. Dat is zorgelijk.
— Marcus Elzinga, fractievoorzitter GBT
Totdat de Spreidingswet werd aangenomen, waarvan de definitieve inhoud lang onduidelijk was, was de gemeenteraad aan zet als het gaat om asielopvang. Elzinga: "Met de invoering van deze wet komt de gemeenteraad alleen nog maar achteraf in beeld als er op een beoogde locatie voor asielopvang de bestemming moet worden gewijzigd. Is er al een bestemming 'wonen' op de beoogde locatie dan komt gemeenteraad helemaal niet meer in beeld."
Betrekken plaatselijk belang
Wethouder Koster zal daarom daar waar kan dorpsraden, plaatselijke belangen en ondernemers betrekken. Zij kunnen dan zelf aangeven waar zij mogelijkheden zien voor asielopvang. "Daar gaan wij als college vervolgens naar kijken."
Koster heeft inmiddels goede ervaringen opgedaan met de opvang van Oekraïense vluchtelingen aan de Sportlaan in Vriezenveen en De Blekkenhorst in Den Ham. Ook daar was vooraf het draagvlak broos, maar nu het er eenmaal is en de omwonenden er nauw bij betrokken zijn neemt het draagvlak toe.
COA wil het liefst azc's, gemeenteraad steekt daar stokje voor
Het COA (Centraal orgaan Opvang Asielzoekers) wil het liefst opvang in asielzoekerscentra, met daarin vele honderden asielzoekers. Dit vanwege financiën en veiligheid. "Maar de veiligheid is juist in het geding als er grote aantallen op één locatie worden opgevangen", ziet Elzinga in andere gemeenten.
Daar heeft de Twenterandse gemeenteraad al een stokje voor gestoken. Nu wil COA minimaal 50 asielzoekers op een locatie, maar dat hangt wel samen met geld en inzet van de gemeente. "Dit is één van de punten die wij gaan bespreken met COA", sluit wethouder Koster af.
Hoe werkt de verdeling van de diverse doelgroepen?
De verdeling van asielzoekers, statushouders en Oekraïense vluchtelingen over de 14 Twentse gemeenten vindt plaats door de TRA (= Twentse Regietafel Asielinstroom). Elke gemeente heeft afhankelijk van bijvoorbeeld het aantal inwoners een andere opgave. Zo is de opgave voor de gemeente Twenterand tot 1 januari 2025 om 186 asielzoekers op te vangen en 119 statushouders, waarvan 19 alleenstaande minderjarige vreemdelingen. De verplichte algehele taakstelling voor Twente is 2164. De gemeenten mogen onderling uitruilen zo lang de algehele taakstelling maar gehaald wordt. Zo kan de ene gemeente meer Oekraïense vluchtelingen opvangen of meer statushouders en de andere meer asielzoekers. Dit wordt tegen elkaar weggestreept. Voor 1 november 2024 moet dit allemaal duidelijk zijn.